Op de Internationale kinderboekenbeurs in Bologna waren de Portugezen eregast.
‘Like cherries’ was de titel van de expositie gewijd aan Portugese illustratoren. Inderdaad smullen geblazen met spetterend mooie uitgaven van o.a. uitgeverij Planeta Tangerina. Over hen heb ik al eerder geblogd, ik richt me nu even op twee inspirerende boeken van andere kleine uitgevers:
• ‘Nove histórias sobre o amor’ van Giovanna Zabor wordt gedragen door beeldschone illustraties van Anna Ventura. Mooie poëtische wisselwerking tussen illustraties en tekst! Verkrijgbaar in het Italiaans (uitgeverij Topipittori) en in het Engels en Duits (uitgeverij Pistache Moustache). Op issuu kun je de Engelse versie doorbladeren.

• ‘Se eu fosse um livro’. (‘Als ik een boek was..’) sprong er uit door z’n krachtige eenvoud. Geïllustreerd door André Letria en geschreven door José Jorge Letria. Een fijn beeldverhaal dat zichzelf in stijlvolle platen verteld. Uitgegeven door Pato Lógico. Op Youtube staat een korte animatie van dit boek.

Portugese uitgevers en illustratoren waren terecht eregast in Bologna; aplauso!

Op illustratie gebied hebben de Polen een artistieke traditie wat betreft poster ontwerp. Van 1948 tot 1955 golden de restricties van het sociaal realisme. Daarna creëerden illustratoren met ongekende expressie posters voor films, theaterstukken en het circus. Zonder commerciële concessies te hoeven doen. Ze interpreteerden vrij naar aanleiding van het theaterstuk of de film. De essentie daarvan werd een persoonlijke notitie. Hun artistieke ei konden de illustratoren zichtbaar kwijt op de posters. Voorbeelden vind je hier. Historische informatie kun je lezen op deze website. Er zijn héél veel boeken over Polisch poster design verschenen en een mooie documentaire!

In de jaren ’60 en ’70 illustreerde Fransman Alain Grée informatieve jeugdboeken. Veel daarvan is ook in Nederland uitgegeven. De afbeeldingen van treinen en boten zijn verouderd, maar de illustraties zien er nog steeds fris uit. Retro is nu eenmaal hip. In Japan is ‘ie ook enorm populair op z’n ouwe dag; Japanse webshops verkopen spullen met zijn overbekende illustraties. Verzamelaars in Nederland hebben genoeg keuze bij kringloopwinkels en op rommelmarkten. Jeugdsentiment!

Op 9 maart vindt weer het jaarlijkse infographic congres plaats. Interessant voor illustratoren die informatieve illustraties maken voor bijvoorbeeld educatieve uitgevers, vakbladen en kranten. Uitgeverij Gestalten heeft een nieuw boek uit over infographics: ‘Visual Storytelling’. In het boek staat een variatie aan illustratieve verbeelding van concrete gegevens. Door vakmensen die zich ‘data journalist‘, ‘designer’, ‘illustrator‘ of ‘grafisch redacteur‘ noemen. De meest creatieve illustratie voorbeelden komen van Antoine Corbineau uit Parijs, Peter Grundy uit Londen, Lamosca uit Barcelona en Francesco Muzzi uit Bologna. Illustratoren kunnen het vak van infographic designer een esthetische upgrade geven. Tijd voor meer samenwerking tussen illustratoren en infographic redacties voor web, tv en andere media!

Het lijkt er op dat de Gouden Penseel een internationale onderscheiding is geworden nu de Franse illustrator Blexbolex ‘m in 2011 heeft gewonnen. Ontbreekt bij Nederlandse uitgevers de ‘durf’ om vergelijkbare producties met illustratoren van eigen bodem te maken? In Portugal richtte illustrator/vormgever Bernardo Carvalho z’n eigen uitgeverij Planeta Tangerina op. Met internationaal prijswinnende boeken als resultaat. Zijn prentenboek ‘Praia Mar’ zou een Gouden Penseel waard kunnen zijn in 2012. Wie maakt een artistiek prentenboek en sleept onze prijs weer naar Nederland? Nederlandse en Vlaamse uitgevers… wie durft? Of gaan Nederlandse illustratoren hetzelfde doen als Bernardo Carvalho?

‘De tekening’ lijkt zo vanzelfsprekend dat we het als kunstvorm over het hoofd zien. Terwijl het zo’n krachtig middel is. Het verbind kunst disciplines en spreekt tot de verbeelding. Door de fysieke handeling van het tekenen ontstaat er een directe lijn naar het denken van de kunstenaar. Van hoofd naar hand; dromen, denken, onderzoeken, uitproberen. Tekenkunst wordt steeds meer gewaardeerd en dat is goed nieuws voor illustratoren. Naast toegepast en functioneel werk maken ze vaak interessant autonoom werk. En andersom; kunstenaars werken soms ook als illustrator. Mijn uitgebreide samenvatting van het symposium ‘All about drawing’ van 27 augustus in het Stedelijk museum Schiedam is te lezen op de website van OoglijmBNO.

Amerikaanse illustrator Charley Harper heeft een gigantisch oeuvre nagelaten. Hij maakte illustraties voor biologieboeken, reklames, ontwierp enorme mozaïekwanden voor gebouwen en hij schilderde. In 2007 verscheen een overzicht met het boek Charley Harper an illustrated life (420 pagina’s). Z’n werk is strak, grafisch én expressief. Verrassende combinaties van grafische lijnen en soepele verfstreken. Een zeer inspirerende grootmeester in het illustratievak!
De cover-illustraties van het tijdschrift Ford Times zijn favoriet bij verzamelaars. Veel van z’n werk lijkt recent gemaakt, zó fris en hip. Toch is het allemaal van ver vóórdat het vector-programma Adobe illustrator z’n intrede deed in het illustratie-vak.

Bij De Slegte ligt een buitenkansje tussen de ramsj: ‘The complete universe of Dupuy Berberian’. Dit Franse (strip)teken/illustratoren-duo werkt sinds de jaren ’80 samen. Philippe Dupuy en Charles Berberian hebben een omvangrijk oeuvre bij elkaar getekend. Met hun zwierige lijn, filmisch, humoristisch, vertellen ze verhalen over een stad, een persoon, een huis…
‘The complete universe..’ uit 2006 is een boek om in rond te dwalen. Achterin staat een overzicht met publicaties van dit duo, w.o. de schetsboeken die ze maakten van hun stedentrips. Kortom; voor een prikkie (€ 9,99) heb je een heel universum!

Een trefzekere vos in een sneeuwlandschap. Arreslee en dorpje in de verte. Losse penseelstreken en rake eenvoud. De rest is nu sneeuw en geen papier meer. Eén van de illustraties van Maj Mitoeritsj uit een boekje van de rommelmarkt: ‘Oudje, doe de deur eens dicht en andere versjes voor kinderen’. Die ‘versjes’ zijn van Samoeil Marsjak. Het omslag ziet er suf uit, maar binnenin staan frisse illustraties die destijds bekroond werden door de boekenbeurs in Leipzig.

Onder de communistische censuur konden Russische dichters zich wel uitdrukken in poëzie voor kinderen. Leesvoer: artikelen in Prospekt en de Volkskrant. Maar welke boeken heeft Maj Mitoeritsj nog meer geïllustreerd? Speuren op de rommelmarkt!

Het boek Playful Type 2 is de opvolger van Playful Type. Deze tweede uitgave van Gestalten staat ook weer bol van illustratieve én experimentele typografie. Het eerste gedeelte laat getekende letters zien die vaak complete illustraties vormen. Traditionele vormen in een nieuwe jas, calligrafische uitspattingen, breiwerk van handschriften, krullen en amorfe vormen. Verder in het boek het 3-D experiment; poëzie gemaakt met borduurdraad, luxaflex, veertjes (snor-)haar en de ‘g’ van gehaktdag!